რამდენიმე დღეში გაირკვევა, არსებობს თუ არა პოლიტიკური ნება, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი პოლიტიკური გავლენისგან გათავისუფლდეს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, გაირკვევა, შეუძლიათ თუ არა საქართველოს პრეზიდენტსა და საქართველოს საპარლამენტო პოლიტიკურ პარტიებს საკუთარ კერძო პარტიულ ინტერესებზე უარის თქმა და კანონის უზენაესობის პატივისცემა. სულ ცოტა ხანში საქართველოს პრეზიდენტი წარადგენს და პარლამენტი დაამტკიცებს სამეურვეო საბჭოს შვიდ ახალ წევრს. ამჟამად ვითარება ასეთია: არასაპარლამენტო პოლიტიკური პარტიების დიდი ნაწილი მხარს უჭერს "მედია კლუბის" ინიციატივას, რომ საპარლამენტო პოლიტიკურმა პარტიებმა უარი თქვან პოლიტიკურ კვოტებზე და სამოქალაქო საზოგადოებას დაუთმონ ასპარეზი. ეს იქნება პირველი მცირე ნაბიჯი მაუწყებლის სრული დეპოლიტიზაციისაკენ. არხის პოლიტიკური გავლენისაგან გათავისუფლებას ბევრი სკეპტიკოსი ჰყავს. ნაწილი მიიჩნევს, რომ საბჭოს წევრების შერჩევის ერთადერთი სწორი მექანიზმი ხალხისგან არჩეული ხელისუფლების მიერ მათი შერჩევაა. ბევრი სვამს კითხვას, თუკი საქართველოს პრეზიდენტი ფილტრავს კანდიდატთა სიას და პარლამენტის წევრები საბჭოს წევრებს ამტკიცებენ, როგორ შეიძლება ეს პროცესი თავისუფალი იყოს პოლიტიკური გავლენისგან. შევეცდები, მოვიყვანო ის არგუმენტები, რაც მაფიქრებინებს, რომ არხის დეპოლიტიზაცია არა მხოლოდ სასურველი და აუცილებელია, არამედ სავსებით შესაძლებელიც. არხის დეპოლიტიზაცია შესაძლებელია იმიტომ, რომ კანონი მაუწყებლობის შესახებ პირდაპირ ავალდებულებს საზოგადოებრივ მაუწყებელს, იყოს თავისუფალი პოლიტიკური გავლენისაგან. მაუწყებლობის შესახებ კანონის მე-15 მუხლში ძალიან მკაფიოდ წერია, რა სამართლებრივ საფუძველზე შეიქმნა საზოგადოებრივი მაუწყებელი: "პოლიტიკური და კომერციული გავლენისაგან თავისუფალი, საზოგადოებრივი ინტერესების შესაბამისი, მრავალფეროვანი პროგრამების საზოგადოებისათვის მიწოდების მიზნით, ეს კანონი აფუძნებს ერთ საზოგადოებრივ მაუწყებელს, რომელიც, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, არის სახელმწიფო ქონების საფუძველზე ტელერადიომაუწყებლობისათვის შექმნილი, საჯარო დაფინანსებით მოქმედი, ხელისუფლებისაგან დამოუკიდებელი და საზოგადოების წინაშე ანგარიშვალდებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც არ ექვემდებარება არც ერთ სახელმწიფო უწყებას". ამავე კანონის მე-16 მუხლში წერია, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი ვალდებულია, უზრუნველყოს პროგრამების სარედაქციო დამოუკიდებლობა, სამართლიანობა და მიუკერძოებლობა; სახელისუფლებო, პოლიტიკური, რელიგიური და კომერციული გავლენისაგან თავისუფლება. არხის დეპოლიტიზაცია შესაძლებელია, თუკი აღდგება მაუწყებლის დაფინანსების ის საკანონმდებლო მუხლი, რომლის მიხედვითაც, მაუწყებლის ბიუჯეტი შიდა ეროვნული პროდუქტის 0.15%-ით უნდა განისაზღვროს. უახლოეს დღეებში სახალხო დამცველი საქართველოს პარლამენტში სწორედ ამ საკანონმდებლო ინიციატივით შევა. ამას ითხოვს საზოგადოებრივი მაუწყებლის საბჭოც და მედიის სფეროთი დაინტერესებული სამოქალაქო საზოგადოების ნაწილიც. სავარაუდოა, რომ ეს საკანონმდებლო ცვლილება განხორციელდება, რაც მაუწყებელს სახელმწიფო დაფინანსებისაგან დამოუკიდებელს გახდის და მასზე ფინანსური ზეწოლის შესაძლებლობას შეასუსტებს. არასწორია არგუმენტი, რომ საბოლოოდ მაინც პარლამენტი ირჩევს სამეურვეო საბჭოს, რაც სწორედაც საბჭოზე პოლიტიკურ გავლენას ნიშნავს. საზოგადოებრივი მაუწყებლის ერთ-ერთი საუკეთესო მაგალითია ბი-ბი-სი. მისი საბჭოს წევრობის კანდიდატებთან გასაუბრებას ატარებს კულტურის, მედიისა და სპორტის დეპარტამენტის საჯარო მოხელე, რომელიც თავმჯდომარეობს შესარჩევ კომისიას. კომისიაში შედიან დამოუკიდებელი ექსპერტი და სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე. კომისიის რეკომენდაციები მიდის ჯერ კულტურის, მედიისა და სპორტის სახელმწიფო მდივანთან, შემდეგ პრემიერ-მინისტრთან და შემდეგ დედოფალთან. სწორედ კომისიის რეკომენდაციების გათვალისწინებითა და ღია, გამჭვირვალე შესარჩევი პროცესის შედეგად დედოფალი ნიშნავს საბჭოს 12 წევრს. მიუხედავად იმისა, რომ შესარჩევ პროცესში დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფო მოხელეები და დედოფალი იღებენ მონაწილეობას, პროცესი არაპოლიტიკურია და ბი-ბი-სი ბოლომდე ასრულებს საკუთარი რეგულაციის უმნიშვნელოვანეს პუნქტს: მაუწყებელი დამოუკიდებელია მთავრობისგან და ემსახურება საზოგადოებრივ ინტერესს. გეთანხმებით, რომ დიდი ბრიტანეთი, მისი პოლიტიკური თუ მედია კულტურა განსხვავდება საქართველოსგან, მაგრამ ოდესღაც ჩვენც უნდა დავიწყოთ ამ მიმართულებით სიარული, რომ მუდმივად არ ვიყოთ განვითარებადი დემოკრატიების რიცხვში. კარგი იქნება, თუკი სამოქალაქო საზოგადოება დაიწყებს დისკუსიას საბჭოს წევრების შერჩევის სხვა მოდელებზეც. ერთ-ერთი ასეთი მოდელი შეიძლება იყოს სამოქალაქო საზოგადოების შეთანხმების შედეგად დაკომპლექტებული კომისია, რომელიც შემდეგ თავად შეარჩევს საბჭოს წევრებს; ასევე, შეიძლება სხვადასხვა ინტერეს-ჯგუფებმა დაასახელონ კანდიდატები და გამჭვირვალე საჯარო დისკუსიების შედეგად სამოქალაქო საზოგადოებამ შეარჩიოს საბჭოს წევრები, დაასაბუთოს, რის საფუძველზე შეარჩია ისინი და სია და რეკომენდაციები პარლამენტს წარუდგინოს დასამტკიცებლად. შესაძლოა ბევრი სხვა მოდელის მოფიქრებაც. მთავარია ფიქრი დავიწყოთ და გადავწყვიტოთ, რომ ჩვენ ყველას გვინდა პოლიტიკური გავლენისგან თავისუფალი, პროფესიული და მაღალხარისხიანი საზოგადოებრივი მაუწყებელი, რომელსაც თითოეული ჩვენგანი აფინანსებს.