ამ ცვლილების შედეგები მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად მოხდება ამასთან დაკავშირებული რისკების გააზრება და მართვა. კონკრეტული პირობების გათვალისწინების გარეშე, სავარაუდოა, რომ ამ ინიციატივამ საქართველოში საზოგადოებისთვის სკოლა მართლაც უფრო მნიშვნელოვანი გახადოს, მაგრამ ძირითადად სისტემის ნეგატიურად განვითარება გამოიწვიოს. ერთ-ერთი პროგნოზირებადი ნეგატიური შედეგია განათლებულების რაოდენობის შემცირება. საერთაშორისო გამოცდილებით, როდესაც გამოსაშვებ გამოცდებზე წარმატების მიღწევა რთულია, მატულობს სკოლების ადრეული მიტოვების შემთხვევები ე.წ. რისკის ჯგუფის, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებების, უმცირესობებისა და სოციალურად დაუცველების ფენებში. ამას ფსიქოლოგიური და სოციალური მიზეზები აქვს. შესწავლილია, რომ მოსწავლეები მნიშვნელოვნად კარგავენ სწავლის მოტივაციას, თუ ისინი საკუთარი სკოლის წარუმატებლობას განიცდიან (მაგ. ნაკლები იღებს ატესტატს). მშობლებისთვის თითო წელი განათლებაში ფინანსურ ინვესტიციას (სახელმძღვანელოები, ტრანსპორტი, ტანსაცმელი) ნიშნავს, ხოლო არასასურველი შედეგის მიღების რისკი გამოცდების შემოღებისთანავე იზრდება. საქართველოში ხშირად გამოითქმება მცდარი მოსაზრება, რომ სრული საშუალო განათლების საყოველთაობა საზოგადოების მიზანი არ უნდა იყოს. საწინააღმდეგოზე მეტყველებს შემდეგი მონაცემები: მაგ. ამერიკაში პატიმრების მინიმუმ 2/3-ს არასრული საშუალო განათლების ადამიანები შეადგენენ. საქართველოს მონაცემები არ მაქვს, მაგრამ სავარაუდოდ სურათი მსგავსია. დავითვალოთ ხარჯები. საქართველოში ერთი პატიმარი წელიწადში საზოგადოებას სახელმწიფო ბიუჯეტში საშუალოდ 6000 ლარი უჯდება (18000-მდე პატიმარია, ხოლო სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის ბიუჯეტი - 111 მილიონი ლარი). შედარებისთვის, სკოლის მოსწავლეზე წელიწადში საშუალოდ 600 ლარი იხარჯება. ლოგიკური იქნებოდა თავიდან აგვეცილებინა ის სისტემა, რომელიც ციხეების `მკვებავ~ რისკის ჯგუფს გაზრდიდა, ან გვეზრუნა ამ საფრთხის განეიტრალებაზე. გამოცდების სისტემის ისე შემოღება, როგორც ამაზე დღეს არის საუბარი, მასწავლებლებსა და სკოლის დირექციას დაინტერესებულს ხდის, რომ ე.წ. "პრობლემური“ მოსწავლეები სკოლის მიღმა დატოვონ. ცალკე შეგვიძლია, დავთვალოთ სკოლის მიტოვების ხარჯები ინდივიდუმის დონეზე. დასავლეთში სკოლადამთავრებულების შემოსავლები 25-35%-ით უფრო მაღალია, ვიდრე მათი, ვინც სწავლა ადრე მიატოვა. აქაურ საშუალო ხელფასებს თუ ავიღებთ, წელიწადში ეს საშუალოდ 2000 ლარია. ასევე ცნობილია, რომ მეტი განათლება სახელმწიფოს ეკონომიკის მეტ ზრდას, მეტად გააზრებულ პოლიტიკურ არჩევანსა და მეტ სოციალურ სტაბილურობას უკავშირდება. მეტი განათლების მქონე ადამიანები უფრო ნაკლებად მანიპულირებადები არიან და უფრო მეტად არიან ორიენტირებულები საზოგადო სიკეთის შექმნაზე. საყოველთაო განათლება თანამედროვე ერის არსებობის ერთ-ერთი მთავარი საფუძველია. განათლების ხარისხი ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ არანაკლებ მნიშვნელოვანია განათლებულების რაოდენობა. ორიენტირების შეცვლასთან ერთად, ხშირ შემთხვევაში, სავარაუდოა განათლების ხარისხის გაუარესებაც. მასწავლებლების პასუხისმგებლობები გაიზრდება, ხოლო წარმატების მთავარი საზომი გახდება მოსწავლეების შედეგები ტესტებზე. ტესტით კი ეროვნული სასწავლო გეგმის მოთხოვნების უმცირესი ნაწილის შემოწმებაა შესაძლებელი. ეს პედაგოგის განწყობასა და მოქმედებაში ამცირებს ადამიანის წარმატებისთვის მნიშვნელოვანი კომუნიკაციური, სოციალური და შემოქმედებითი უნარების განვითარების და ღირებულებების ჩამოყალიბების მნიშვნელობას. შემცირდება სისტემის ინოვაციური პოტენციალი, რადგან ე.წ. საავტორო სკოლების და ასევე მრავალი კერძო სკოლის წარმატების მთავარი ინდიკატორები დღეს მნიშვნელოვნად სცილდება მოსწავლეების მიერ ტესტებზე სწორი პასუხების ცოდნისა და გამოცნობის რაოდენობას. შემცირდება განათლების სისტემის ინკლუზიურობა. განათლების შედეგების ამაღლება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ სასწავლო პროცესის დაგეგმვისას მთავარი მოსწავლის საჭიროებები, სწავლის პროგრესი და წარმომავლობაა, და არა - ტესტით განსაზღვრული კოგნიტური უნარები და ცოდნა. ჩამოთვლილი და სხვა უარყოფითი შედეგების თავიდან აცილება პრაქტიკულად შეუძლებელი იქნება თუ: - პარალელურად არ დაინერგა სკოლების მხარდაჭერისა და ხარისხის კონტროლის კომპლექსური სისტემა. შედეგის შემოწმების სისტემა არასოდეს არ ანაცვლებს შედეგის გაუჯობესების სისტემას და გაუმჯობესება შესაძლებელია მხოლოდ იქ, სადაც პასუხისმგებლობას დახმარებაც მოსდევს. - გამოცდები არ იქნება იმდენად დახვეწილი, რომ გაითვალისწინოს შეფასების ფორმების, კომპეტენციებისა და სკოლების სტრუქტურული მრავალფეროვნება. - მასწავლებლის და ზოგადად სკოლის მიერ დაწერილ შეფასებას კიდევ უფრო ნაკლები ფასი ექნება, ვიდრე დღეს.