Skip to content

ავტორიზაცია

რამდენად მიზანშეწონილია პრეზიდენტის ინიციატივა რეგიონული ტელეკომპანიების ფინანსური ამნისტიის შესახებ?

მომხრე
სამაუწყებლო კომპანია "გურიას" აღმასრულებელი დირექტორი
პრეზიდენტის ინიციატივა ნამდვილად დროული იყო. ამ ვალის გამო, ჩვენი ტელეკომპანია დიდხანს გაჩერებული იყო. სამაუწყებლო კომპანია "გურიას" ვალი ოთხმოცდაათიან წლებში დაუგროვდა. ამის მიზეზი ის მძიმე სოციალური და ეკონომიკური ფონი გახდა, რომელიც ამ წლებში რეგიონებში იყო. სამოქალაქო ომისა და საყოველთაო განუკითხაობის პირობებში, რამდენჯერმე გაგვქურდეს კიდეც. გარდა ამისა, ტელეკომპანიებს, ისევე როგორც ნებისმიერ სხვა ბიზნესსტრუქტურას, იმდენი სახის და იმდენად მაღალი გადასახადები ეკისრებოდათ, რომ ფაქტობრივად შეუძლებელი იყო იმ მწირი შემოსავლებით მედიას თან ეარსება და თან გადასახადი ეხადა. მაგალითად, საშემოსავლო გადასახადი 31 პროცენტი იყო, არსებობდა სოციალური გადასახადი, ასევე საგზაო გადასახადი და კიდევ უამრავი სახის გადასახადი, რომელთა მნიშვნელობა არც კი ვიცოდით. 2004 წლიდან საგადასახადო სისტემა გამარტივდა. ბევრი საერთოდ აღარ არსებობს, საშემოსავლო გადასახადი კი 20 პროცენტამდე შემცირდება. ეს ვალები ახრჩობს რეგიონულ ტელევიზიას. 90-იან წლებში დაგროვილი ჩვენი ტელეკომპანიის დავალიანება, თავისი საურავებით 100 ათას ლარს აჭარბებს. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ მოვახდინეთ ამ ვალის რესტრუქტურიზაცია, ანუ 2009 წლის იანვრიდან 2011 წლის იანვრამდე ეს დავალიანება გაიყინა, და ჩვენ შეგვიძლია ყველა გადასახადი თავისუფლად ვიხადოთ, მაინც დიდი თანხაა იმისათვის, რომ რომელიმე რეგიონულმა პატარა ტელეკომპანიამ ოდესმე მოახერხოს მისი დაფარვა. გრანტები რომ არ გვქონდეს, მხოლოდ რეკლამებით ვერ ვიარსებებდით. როგორც რამდენიმე წლის წინ ბიზნესი გათავისუფლდა ამნისტიით, ისევე უნდა გათავისუფლდეს მედია, მით უმეტეს მაშინ, როცა ეს ვალები დაფარული არ არის. ისედაც მწირი ფინანსური შემოსავლების პირობებში პრეზიდენტის ეს ინიციატივა რეგიონებში მედიის განვითარებას შეუწყობს ხელს. მედიის განვითარება კი დემოკრატიისა და სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების წინაპირობაა. ცენტრალურ არხებზე ნაკლებად ჩანს, თუ რა აწუხებს რეგიონში მოსახლეობას. ისინი მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში აშუქებენ რეგიონებს - თუ რაიმე კურიოზი ან სტიქიური უბედურება მოხდა, ან ტრაგედია დატრიალდა, ან ცენტრალური ხელისუფლების წარმომადგენელი ჩამოვიდა. იმას, თუ რა აწუხებს ადგილობრივ მოსახლეობას, მხოლოდ ჩვენ ვაშუქებთ. რაც შეეხება იმ ადამიანების დასჯას, ვისაც წვლილი მიუძღვის ჩვენი ვალების ხელოვნურად დაგროვებაში, ეს შეიძლება კარგი იდეაა, მაგრამ, იმდენი დრო გავიდა, რომ მათთვის პასუხის მოთხოვნა ალბათ არარეალურია. ჩვენ რომ 92 წელს ჩადენილი დანაშაულის გამოძიებას დაველოდოთ, მაშინ ტელევიზია გაჩერდება. რადგან სახელმწიფოსადმი დავალიანებაზეა საუბარი, სახელმწიფო თავად გაარკვევს, ვის ჰქონდა ეს ვალები დაკისრებული სამართლიანად და ვის - უსამართლოდ. შესაბამისად, არა მგონია სახელმწიფომ თავი დაიზარალოს და ისეთ მედიას ჩამოაწეროს ვალები, რომელთაც მართლა ეკუთვნით ამის გადახდა. რაც შეეხება მედიაზე ზეწოლას, გაჩნდა აზრი, რომ ამ ინიციატივის შემდეგ რეგიონული ტელევიზიები "ვალში" აღმოჩნდებიან სახელმწიფოსთან, და წინასაარჩევნოდ მმართველი პარტია ამას გამოიყენებს. მე მგონი, ადამიანს თუკი ვალი აქვს, იმ ადამიანზე ზეწოლა უფრო ადვილია. ხელისუფლებას შეეძლო ეს ვალები დაეტოვებინა და ზეწოლის უფრო მეტი მექანიზმი ექნებოდა. ჩემი აზრით, ეს არის იმ ტალღის ნაწილი, რომელსაც მივყავართ დემოკრატიის განვითარებისკენ და მედიის გათავისუფლებისკენ. მას შემდეგ, რაც ვალები ჩამოგვეწერება, უფრო თავისუფლად შევძლებთ ჩვენი ფუნქციების განხორციელებას და, ფინანსური პრობლემების გარეშე, რეგიონული მედია წელში გაიმართება.
მოწინააღმდეგე
საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაციის თავმჯდომარე
მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაცია გამომცემლებს აერთიანებს, ჩვენ ვიყავით ინიციატორი აქციებისა, რომლითაც აჭარაში მაუწყებელ ტელეკომპანია "25-ე არხს" დავუჭირეთ მხარი. ჩვენ ამ ტელეკომპანიის ვალებს და ამ ვალების საფუძველზე მოსალოდნელ შედეგებს ვაპროტესტებდით. თუმცა ჩემი პოზიცია ასეთია: თუ არ შევისწავლით დავალიანების წარმოშობის ისტორიას და არ დაისჯებიან მედიაორგანიზაციების ფინანსური წნეხით დამთრგუნველი საჯარო პირები, მუდმივად ახალი ამნისტიის მოლოდინში ვიქნებით. თუ ჩვენ ასეთ ერთჯერად გადაწყვეტილებებს მივეჩვიეთ, ლოგიკურია, ვიფიქროთ, რომ ნებისმიერი ტელეკომპანიის მფლობელი დააგროვებს ვალებს და დაელოდება მორიგ ამნისტიას არჩევნების წინ. დარწმუნებული ვარ, ვალების ერთჯერადი ჩამოწერა ვერაფერს შეცვლის (სხვათა შორის, პრეზიდენტის ვებგვერდზე განთავსებულ საპარლამენტო მოხსენების ტექსტში რეგიონულ ტელეკომპანიებთან ერთად ეროვნული მაუწყებლებიც არიან მოხსენიებულნი, მაგრამ პრეზიდენტმა მხოლოდ რეგიონული მაუწყებლები ახსენა!). ვერ გავიზიარებ მოსაზრებას, რომ ეს გადაწყვეტილება პრეზიდენტმა საკითხის ღრმად შესწავლისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების რეკომენდაციით მიიღო - ძალიან ბევრი მნიშვნელოვანი პრობლემის ირგვლივ არსებობს რეკომენდაციებიცა და ჩაღრმავების აუცილებლობაც, მაგრამ ეს საკითხები გადაუჭრელი რჩება. ამასთან, ამგვარ ერთჯერად აქტებს ხშირად რიტორიკისთვის იყენებენ. მაინტერესებს, მოჰყვება თუ არა ამ ამნისტიას, მაგალითად, გურიაში მაუწყებელი ტელეკომპანია "მადის" ხელმძღვანელის გათავისუფლება, რომელიც, ოფიციალური ვერსიით, სწორედ 100 ათასი ლარის დავალიანების, არაოფიციალური ვერსიით კი, "მაესტროს" ეთერში ჩართვის მცდელობის გამო დაიჭირეს? საგადასახადო ამნისტია ვერ შეცვლის ტელეკომპანიებზე ზეწოლის იმ მეთოდოლოგიას, რაც უკვე არსებობდა. ხელისუფლებისთვის ეს ვალები ზეწოლის მხოლოდ ერთ-ერთი მექანიზმი იყო. ძალიან კარგია, რომ ამისგან ტელეკომპანიები გათავისუფლდებიან, მაგრამ არსებობს სხვა ხერხებიც. თუნდაც "საერთაშორისო გამჭვირვალობის" არაძირეული, მაგრამ ფაქტებზე დამყარებული კვლევის შედეგად საეჭვოდაა მიჩნეული მედიამფლობელების ვინაობის დამალვა, ტელეკომპანიების მფლობელების გავლენები და მათი დამოკიდებულება მმართველი პოლიტიკური პარტიისადმი. თუ სახელმწიფოს მედიის განვითარების სურვილი აქვს, უამრავი მეთოდი არსებობს ამის განსახორციელებლად, მათ შორის - ბიზნესგარემოს გაუმჯობესება. არადა, 2007 წელს, როცა ბეჭდური მედიის საგადასახადო შეღავათების ვადა ამოიწურა, ხელისუფლებამ ამ შეღავათების გაგრძელების არც ერთი არგუმენტი არ ჩათვალა საკმარისად. სხვათა შორის, აქვე უნდა ითქვას, რომ მაშინ მხოლოდ პრესისთვის შეღავათების დაწესება ასევე ცალმხრივი იყო და ხელისუფლება ამის ახსნას პრესის უმნიშვნელო და ტელეკომპანიების მაღალი შემოსავლებით ხსნიდა. არც მაშინ და არც დღეს ხელისუფლებას საზოგადოებისთვის არ მიუწოდებია მყარი არგუმენტები, თუ რატომ, რა ეკონომიკური და შინაარსობრივი ეფექტის მისაღებად ამბობდა უარს პრესისთვის დაწესებულ შეღავათებზე, ან რა უდევს საფუძვლად დღევანდელ ამნისტიას. ამიტომ ჩნდება ეჭვი, რომ პრესა მაშინ დაუმორჩილებლობისთვის დაისაჯა, ხოლო დღეს ტელეკომპანიები ლოიალობისთვის დაჯილდოვდნენ. პრეზიდენტის მიერ გაკეთებული განცხადება ძალიან ბუნდოვანია და მან საზოგადოებას უნდა მიაწოდოს უფრო მეტი ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორ მოხდება ეს ამნისტირება. ჩემი აზრით, როცა საუბარია ტელეკომპანიების დამოუკიდებლობის ხარისხზე და მათ განსაკუთრებულ კონფორმიზმზე, საკმარისი არაა სახელისუფლებო წრეებთან მფლობელთა ნათესაური ან მეგობრული კავშირები ვეძებოთ; ისევე როგორც ბეჭდური მედიის შემთხვევაში, ელექტრონულ მედიასეგმენტში კვლევები კონტენტის შესასწავლად უნდა ტარდებოდეს და მხოლოდ ამის შემდეგ შეგვიძლია გავაკეთოთ დასკვნები ამა თუ იმ მედიაორგანიზაციის თავისუფლების ხარისხის შესახებ.

კომენტარები

სტუმარი (შეუმოწმებელი), მარტი 14, 2010, 04:54:13

დისკუსია საინტერესია, თუმცა ცოტა რელევანტურობას კარგავს იმის შემდეგ, როცა მისი გამოსვლის ტრანსკრიპტი მის საიტზე რატომღაც შეცვალეს. აქ "ყველა ქართულ რეგიონალურ ტელევიზიას" "ყველა ქართულ ტელევიზიას, იქნება ეს რეგიონალური თუ ნაციონალური" დაწვრილებით http://www.youtube.com/watch?v=Z8LlY1TILzM და http://www.president.gov.ge/?l=G&m=0&sm=6&st=0&id=3209

ანია თვაური (შეუმოწმებელი), მარტი 16, 2010, 11:42:05

სტუმარო მაგაზე მომავალ ნომერში დავწერთ, შევეცდებით. ეს VS-ი კი მაინც არ კარგავს რელევანტურობას რადგან რეგიონული ტელევიზიების პრობლემები იგივე რჩება. და ის არგუმენტები რაც ქალბატონ იას აქვს დღემდე არ კარგავს პასუხგაუცემელია, ვერ დავწერდით ნაციონალურ არხებზე რადგან ძალიან ბუნდოვანია ამ ამნისტიის პირობები. ჰოდა შემდეგ ნომერში შევეცდებით ცოტა ნათელი გავხადოთ ეს საკითხი. მადლობა ლინკებისთვის. p.s. ამ VS-ზე მე ვ მუშაობდი და იმიტომ გამოგეხმაურეთ.

ანიტა თვაური, მარტი 16, 2010, 11:46:17

ზედა პოსტი მე დავწერე, რამდენი შეცდომა დამიშვია, უკაცრავად. :))))

ახალი კომენტარის გამოქვეყნება

ამ ველის კონტენტი პირადია და არ გამოჩნდება.
CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.