ინტერვიუ გაზეთ "ბათუმელების" მთავარ რედაქტორ ეთერ თურაძესთან

26 ნოემბერს თქვენ ოფიციალურად განაცხადეთ ზეწოლის შესახებ და მალევე მიმართეთ საერთაშორისო საზოგადოებას დახმარებისთვის. რატომ გადაწყვიტეთ, რომ ეს ფაქტი საჯარო გამხდარიყო? 

რაც მალე გავიტანდი ამ ინფორმაციას რედაქციის გარეთ, მით სწრაფად შემცირდებოდა ზეწოლის რისკი. ჩვენ რომ არ გაგვეხმაურებინა ეს ფაქტი, თედო შანტაჟის წყაროდ დარჩებოდა. თუკი შეუძლიათ გააყალბონ პირადი ცხოვრების დეტალები, რომელიც კანონით არის დაცული, რა გარანტია მაქვს, რომ ხვალ აგენტობას არ დამწამებენ? ინფორმაციის შენახვის შემთხვევაში, უფრო მეტი საფრთხე არსებობდა. პრეცედენტის შექმნის საშიშროება არსებობდა.

როგორ ფიქრობთ, შანტაჟის ეს მცდელობა იყო თუ არა შეთანხმებული მაღალი რანგის ჩინოვნიკებთან? 

ჩვენ ორჯერ მოგვიწია შსს-ს შენობაში მისვლა. ერთხელ გამოგვიშვეს - როგორც ჩანს, ამ პირებმა კონსულტაცია გაიარეს ვიღაც ზემდგომთან. შემდეგ ისევ გვთხოვეს უკან დაბრუნება. რთული სათქმელია, ეს ზემდგომი პირი ბათუმშია თუ თბილისში, მაგრამ აშკარა იყო, რომ ადამიანები, რომლებიც ჩვენ გვესაუბრნენ, არ იღებდნენ გადაწყვეტილებებს. პოლიციის ან სხვა სახელმწიფო სტრუქტურის ჩინოვნიკის ჩაწერისას, თუნდაც უმნიშვნელო საკითხზე, ყოველთვის გვთხოვენ, ნებართვა თბილისიდან ავიღოთ.  

თქვენი გაზეთის არსებობის მანძილზე რა ტიპის ზეწოლა გიგრძვნიათ და ვისგან? 

ჩვენ ასლან აბაშიძის მმართველობის პერიოდში დავაარსეთ გაზეთი. მაშინ ხელისუფლებისგან უმნიშვნელოდ განსხვავებული აზრის ქონაც მიუღებელი იყო. იმ პერიოდში იყო ფიზიკური ზეწოლა. მზად ვიყავით და ზუსტად ვიცოდით, რომ ცემის იქით არ წავიდოდნენ. უამრავი აპარატი დაუმტვრევიათ ჩვენთვის და ბევრი შემთხვევა იყო ფიზიკური ანგარიშსწორების. უკვე ვცნობდით კიდეც იმ ადამიანებს, ვისაც შეიძლებოდა ვეცემეთ და უბრალოდ გავრბოდით ხოლმე.

ახლა  მეთოდები შეიცვალა. დღეს აღარავინ გცემს, მაგრამ შეიძლება აბსოლუტურად დაგენგრეს თავზე ყველაფერი, თუ მოინდომებენ. სხვა მეთოდებით ცდილობენ, მოგაქციონ თავიანთი გავლენის ქვეშ. ტერორის ქვეშ გვიწევს მუშაობა. ახლა არის ფსიქოლოგიური ზეწოლა და ეს უფრო მძიმეა. თითქმის ყოველ 6 თვეში ერთხელ გვაქვს პრობლემები. ცოტას დავწყნარდებით, გამოვალთ სტრესიდან და ახალი ფაქტი ჩნდება. თედოს შემთხვევამ ყველაფრის ძალა გამოგვაცალა, ძალიან დიდი სტრესი იყო ჟურნალისტებისთვისაც. იმ დღეებში მუშაობა გვიჭირდა.

მუდმივი ზეწოლის ფონზე, თუ გრძნობთ მხარდაჭერას? 

ჟურნალისტიკაში თუ მიდიხარ, პრობლემებს მუდამ უნდა ელოდე და მარტოც რომ დარჩე, შენი საქმე მაინც უნდა აკეთო. გულჩვილი ადამიანი არ ვარ, მაგრამ რომ გავიგე, ჩვენი მხარდასაჭერი აქცია იმართებოდა, შემდეგ კი ამ აქციის კადრები ვნახე, სიმართლე გითხრათ, გული ამიჩუყდა. ამას ნამდვილად არ ველოდი.

ჩვენ სულ გვქონდა არასამთავრობოების დახმარება, სასამართლო პროცესებზე "საია" რომ არ გვეხმარებოდეს, ძალიან გაგვიჭირდებოდა არსებობა. სახალხო დამცველის აპარატი ყოველთვის პირველი იყო,  ვინც ჩვენს პრობლემებზე საუბრობდა. უფრო იშვიათად ვგრძნობთ მკითხველის მხარდაჭერას. შეიძლება ვცდები, მაგრამ ვფიქრობ, რომ საზოგადოება უფრო აქტიური უნდა იყოს, რომ იმის გაკეთება, რაც ჩვენ შემთხვევაში მოხდა, არავის მოუვიდეს თავში. რომ არ ყოფილიყო მხარდაჭერა, შეიძლებოდა უარესი შედეგი მიგვეღო.

როგორ მოახერხა გაზეთმა რევოლუციის შემდეგ დამოუკიდებლობის შენარჩუნება?

გაზეთი "ბათუმელები" ვარდების რევოლუციის შემდეგ არ იქცა ხელისუფლების შემადგენელ რგოლად, რაც დაემართა "რუსთავი 2"-ს, თუმცა ამის საფრთხე მაშინ ძალიან დიდი იყო. ჩვენ ვთქვით, რომ გვინდა ვიყოთ ჟურნალისტები. მეორე ნომერშივე დავსვით კითხვა - სად წავიდა ასლან აბაშიძის ქონება? გავარკვიეთ, რომ მისი ქონება ახალ ხელისუფლებაში მოსულმა პირებმა დაიტაცეს და დავიწყეთ კრიტიკული სტატიების წერა. ბიზნესმენებს რომ მანქანები წაართვეს და განუკითხაობა იყო, ისიც გავაშუქეთ. გაჩნდა პრეტენზია, - თქვენ ხომ ჩვენიანები ხართ, რატომ აკეთებთ ამასო? ჩვენ ვარდების რევოლუციამდეც მედია ვიყავით და მერეც. ყოველთვის ვწერდით იმ პრობლემებზე, რაც ძველ სისტემას ჰქონდა, და იმაზეც, რა პრობლემებსაც ახალ სისტემაში ვხედავდით.

რაში ხედავთ გამოსავალს შექმნილი რთული ვითარებიდან და რა არის თქვენი მთავარი გამოწვევა დღეს?

ერთი მხრივ, არ ვწყვეტთ პროფესიულ განვითარებას და, მეორე მხრივ, მუდმივად ვცდილობთ, საკუთარ გამოცდილებაზე ვისწავლოთ. როდესაც გაზეთს ვქმნიდით, წარმოდგენა არ გვქონდა, რა იყო თავისუფალი მედია. 2007 წლიდან კი პროფესიული კოდექსი გვაქვს და მას ვემორჩილებით. მთავარი გამოწვევაა, გავზარდოთ ტირაჟი პროფესიონალიზმის გაუმჯობესების ხარჯზე და საქართველოში ბეჭდური გამოცემის კომერციულ ორგანიზმად ქცევის ერთი პრეცედენტი მაინც შევქმნათ. შევეცდებით, უფრო ფრთხილები ვიყოთ, გავთვალოთ, რა შეიძლება დაგვემართოს. გვინდა, რომ საკუთარი თავის დაცვა თავად მოვახერხოთ და არ დაგვჭირდეს საზოგადოების შეწუხება. დიახ, მერიდება, რადგან მუდმივად მიწევს ადამიანებისთვის იმის თხოვნა, რომ გვერდში დგომა გვჭირდება. არ არის ეს სასიამოვნო განცდა, დამიჯერეთ. გამოსავალს ვხედავთ გაერთიანებაში, ჩვენ მარტო ვერაფერს გავხდებით. თუ გარემო არ შეიცვალა საქართველოში, კანონმდებლობის პატივისცემა არ გაჩნდა საზოგადოებაში, ბიზნეს გარემო არ გათავისუფლდა წნეხისგან და ხელისუფლებამ თავის თავში ძალა არ მოძებნა, უარი თქვას მედიის კონტროლზე, საზოგადოება და მედია მუდამ პოლარიზებული და დაპირისპირებული იქნება.  

ესაუბრა ანიტა თვაური